ยากษัยเส้น

ที่มาของตำรับยา

สูตรตำรับนี้มีที่มาจากเภสัชตำรับโรงพยาบาล โรงพยาบาลสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา เสนอเข้าสู่รายการบัญชียาหลักแห่งชาติ เป็นตำรับที่ตั้งขึ้นตามองค์ความรู้การแพทย์แผนไทย [1]

สูตรตำรับยา

ประกอบด้วยตัวยา 29 ชนิด รวมปริมาณ 236 กรัม ดังนี้

ตัวยาปริมาณตัวยา
ดีปลี40 กรัม
ชะพลู24 กรัม
ขิง20 กรัม
สะค้าน12 กรัม
กระชาย10 กรัม
กำลังวัวเถลิง10 กรัม
โพคาน10 กรัม
เถาวัลย์เปรียง10 กรัม
พริกไทย (เถา)10 กรัม
ไพล10 กรัม
ม้ากระทืบโรง10 กรัม
แสมสาร10 กรัม
เจตมูลเพลิงแดง8 กรัม
การบูร6 กรัม
กระวาน4 กรัม
กะทือ4 กรัม
กานพลู4 กรัม
ชะเอมเทศ4 กรัม
พริกไทยล่อน4 กรัม
ลูกจันทน์4 กรัม
ว่านน้ำ4 กรัม
อบเชยเทศ4 กรัม
โกฐน้ำเต้า2 กรัม
ดอกจันทน์2 กรัม
บัวหลวง2 กรัม
บุนนาค2 กรัม
พิกุล2 กรัม
มะลิ2 กรัม
สารภี2 กรัม

สรรพคุณ

บรรเทาอาการปวดหลัง ปวดเอว ปวดเมื่อยตามร่างกาย

รูปแบบยา

ยาลูกกลอน อ่านเพิ่มเติม

ขนาดและวิธีใช้

ครั้งละ 0.75-1 กรัม กินวันละ 4 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น และก่อนนอน

ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้กับหญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร และเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี

ข้อควรระวัง

  • ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้
  • ควรระวังการกินร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม (anticoagulant) และยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelet)
  • ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปรกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้

อาการไม่พึงประสงค์

แสบร้อนยอดอก

ข้อมูลเพิ่มเติม

  • ตัวยาโคคลานตามสูตรตำรับในประกาศบัญชียาหลักแห่งชาติ คือ โพคาน ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Mallotus repandus (Willd.) Müll. Arg. วงศ์ Euphorbiaceae [1]
  • ตัวยาโกฐน้ำเต้าต้องนึ่งก่อนนำไปใช้ ดูเพิ่มเติม

เอกสารอ้างอิง

  1. ประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2563. (2563, 29 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 137 ตอนพิเศษ 254 ง. หน้า 3. (เอกสารแนบท้ายประกาศ หน้า 310).

ที่มา

  • หนังสือรายการตำรับยาแผนไทยแห่งชาติ ฉบับ พ.ศ.2564, กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, กระทรวงสาธารณสุข