ยากำลังราชสีห์ สูตร 1

ชื่ออื่น

ยากำลังราชสีห์

ที่มาของตำรับยา

ศิลาจารึกตำรายาวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (วัดโพธิ์) [1, 2]

“ยาชื่อกำลังราชสีห์ เอาผลจันทน์ ดอกจันทน์ กระวาน กานพลู เลือดแรด สิ่งละส่วน โกฐสอ โกฐเขมาโกฐเชียง โกฐจุฬาลัมพา โกฐหัวบัว เทียนดำ เทียนแดง เทียนขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนตาตั๊กแตน สิ่งละ ๒ ส่วนเจตมูลเพลิง สะค้าน ดีปลี ขิงแห้ง รากช้าพลู ดอกพิกุล ดอกบุนนาค ดอกสารภี เกสรบัวหลวง ดอกมะลิ ดอกจำปา ดอกกระดังงา ดอกคำ กฤษณา กระลำพัก ชะลูด ขอนดอก อบเชยเทศ ชะเอมเทศ จันทน์แดง จันทน์ขาวสิ่งละ ๔ ส่วน ฝางเสน ๙ ส่วน ต้มตามวิธีให้กิน บำรุงโลหิตให้งามบริบูรณ์วิเศษนัก ฯ”

สูตรตำรับยา

สูตรตำรับยา ประกอบด้วยตัวยา 36 ชนิด รวมปริมาณ 117 ส่วน ดังนี้

ตัวยาปริมาณตัวยา
ฝางเสน9 ส่วน
กระดังงา4 ส่วน
กระลำพัก4 ส่วน
กฤษณา4 ส่วน
ขอนดอก4 ส่วน
ขิงแห้ง4 ส่วน
คำไทย4 ส่วน
จันทน์ขาว4 ส่วน
จันทน์แดง4 ส่วน
จำปา4 ส่วน
เจตมูลเพลิงแดง4 ส่วน
ชะพลู4 ส่วน
ชะลูด4 ส่วน
ชะเอมเทศ4 ส่วน
ดีปลี4 ส่วน
บัวหลวง4 ส่วน
บุนนาค4 ส่วน
พิกุล4 ส่วน
มะลิ4 ส่วน
สะค้าน4 ส่วน
สารภี4 ส่วน
อบเชยเทศ4 ส่วน
โกฐเขมา2 ส่วน
โกฐจุฬาลัมพา2 ส่วน
โกฐเชียง2 ส่วน
โกฐสอ2 ส่วน
โกฐหัวบัว2 ส่วน
เทียนขาว2 ส่วน
เทียนข้าวเปลือก2 ส่วน
เทียนดำ2 ส่วน
เทียนแดง2 ส่วน
เทียนตาตั๊กแตน2 ส่วน
กระวาน2 ส่วน
กานพลู2 ส่วน
ดอกจันทน์2 ส่วน
ลูกจันทน์2 ส่วน

สรรพคุณ

บำรุงโลหิต

รูปแบบยา

ยาต้ม อ่านเพิ่มเติม

ขนาดและวิธีการใช้

ครั้งละ 100-200 มิลลิลิตร ดื่มวันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้าและเย็น ดื่มขณะยายังอุ่น ยา 1 หม้อ ใช้ติดต่อกัน 5-7 วัน โดยให้อุ่นน้ำสมุนไพรทุกครั้งก่อนใช้ยา

ข้อควรระวัง

ควรระวังการใช้กับผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้เกสรดอกไม้

ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์และผู้ที่มีไข้

ข้อมูลเพิ่มเติม

ในสูตรตำรับนี้เดิมมีตัวยา “เลือดแรด” ซึ่งเป็นสัตว์วัตถุ แต่ได้ตัดออกจากสูตรตำรับเนื่องจากแรดเป็นสัตว์สงวนใกล้สูญพันธุ์และเป็นสัตว์ที่อยู่ใน “อนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดพันธุ์สัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ (CITES)”

เอกสารอ้างอิง

  1. สำนักคุ้มครองภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. ชุดตำราภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ฉบับอนุรักษ์ ตำราการแพทย์แผนไทยในศิลาจารึกวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (วัดโพธิ์) เล่ม 3. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ในพระบรมราชูปถัมภ์; 2557. หน้า 249.
  2. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การประกาศกำหนดตำราการแพทย์แผนไทยของชาติและตำรับยาแผนไทยของชาติ พ.ศ. 2558. (2558, 30 พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 132 ตอนพิเศษ 317 ง. หน้า 1-80.

ที่มา

  • หนังสือรายการตำรับยาแผนไทยแห่งชาติ ฉบับ พ.ศ.2564, กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, กระทรวงสาธารณสุข